2-2-3- 5- عدم همسویی بین مدیریت، حسابرسان و سایر مسئولان14
2-2-4- پیامدهای تجدید ارائه صورت‌های مالی14
2-2-4-1- واکنش بازار به تجدید ارائه15
2-2-4-2- تغییرات حاکمیت شرکتی16
2-2-4-3- کاهش اعتماد جامعه نسبت به اظهارنظر حسابرسان16
2-2-4-4- کاهش رشد شرکت17
2-2-5- تجدید ارائه و رشد شرکت17
2-3- پیشینه و تاریخچه موضوع پژوهش18
2-3-1- پیشینه خارجی پژوهش18
2-3-2- پیشینه داخلی پژوهش20
2-4- خلاصه فصل23
فصل سوم: روش اجرای پژوهش24
3-1- مقدمه25
3-2- روش انجام پژوهش25
3-3- فرضیه‌های پژوهش25
3-4- متغیرهای پژوهش26

3-4-1- متغیر مستقل26
3-4-2- متغیرهای وابسته26
3-4-3- متغیرهای کنترلی27
3-5- الگوی پژوهش28
3-6- قلمرو پژوهش29
3-7- جامعه آماری و نمونه پژوهش29
3-8- روش گردآوری داده‌ها30
3-9- روش تجزیه‌ و تحلیل داده‌ها و آزمون فرضیه‌ها30
3-10- ابزار تجزیه‌ و تحلیل داده‌ها30
3-11- خلاصه فصل31
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها32
4-1- مقدمه33
4-2- آمار توصیفی33
4-3- ایستایی (پایایی) متغیرهای پژوهش34
4-4- آزمون فرضیه‌های پژوهش35
4-4-1- آزمون فرضیه اول35
4-4-2- آزمون فرضیه دوم37
4-4-3- آزمون فرضیه سوم38
4-4-4- آزمون فرضیه چهارم39
4-5- خلاصه فصل41
فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری42
5-1- مقدمه43
5-2- مروری بر نتایج به‌دست‌آمده از پژوهش43
5-3- ایستایی یا پایایی43
5-4- خلاصه نتایج حاصل از آزمون فرضیه‌ها44
5-4-1- خلاصه نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول44
5-4-2- خلاصه نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم44
5-4-3- خلاصه نتایج حاصل از آزمون فرضیه سوم44
5-4-4- خلاصه نتایج حاصل از آزمون فرضیه چهارم45
5-5- نتایج کلی پژوهش45
5-6- پیشنهادی‌های پژوهش46
5-6-1- پیشنهادهایی ناشی از نتایج پژوهش46
5-6-2- پیشنهادهایی برای پژوهش‌های آینده46
5-7- محدودیت‌های پژوهش46
منابع48
الف) منابع داخلی48
ب) منابع خارجی50
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 4-1: آمار توصیفی متغیرهای پژوهش34
جدول 4-2: آزمون ایستایی متغیرهای پژوهش34
جدول 4-3: آزمون چاو فرضیه اول35
جدول 4-4: آزمون هاسمن فرضیه اول36
جدول 4-5: آزمون بروش‌پاگان فرضیه اول36
جدول 4-6: نتایج آزمون رگرسیون برای فرضیه اول36
جدول 4-7: آزمون چاو فرضیه دوم37
جدول 4-8: آزمون هاسمن فرضیه دوم37
جدول 4-9: آزمون بروش‌پاگان فرضیه دوم37
جدول 4-10: نتایج آزمون رگرسیون برای فرضیه دوم38
جدول 4-11: آزمون چاو فرضیه سوم38
جدول 4-12: آزمون هاسمن فرضیه سوم39
جدول 4-13: نتایج آزمون رگرسیون برای فرضیه سوم39
جدول 4-14: آزمون چاو فرضیه چهارم40
جدول 4-15: آزمون هاسمن فرضیه چهارم40
جدول 4-16: آزمون بروش‌پاگان فرضیه چهارم40
جدول 4-17: نتایج آزمون رگرسیون برای فرضیه چهارم41
فصل اول
کلیات پژوهش
1-1- مقدمه
طبق مفاهیم نظری گزارشگری مالی ایران، هدف صورت‌‌های مالی ارائه اطلاعاتی تلخیص و طبقه‌بندی‌شده درباره وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف‌پذیری مالی واحد تجاری است که برای طیفی گسترده‌ از استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی در اتخاذ تصمیمات اقتصادی مفید واقع گردد. خصوصیات کیفی اصلی مرتبط با محتوای اطلاعات، “مربوط بودن ” و “قابل‌اتکا بودن ” و خصوصیات کیفی اصلی مرتبط با ارائه اطلاعات، “قابل‌مقایسه بودن ” و “قابل‌فهم بودن ” است. اطلاعاتی که فاقد این خصوصیات باشد، مفید نبوده و یا دارای فایده محدودی است. ازآنجاکه خصوصیات کیفی قابل‌مقایسه بودن و قابل‌فهم بودن، بر مفید بودن اطلاعات می‌افزاید، وجود ثبات رویه حسابداری در روش‌های حسابداری بکار گرفته‌شده و افشاء مناسب اطلاعات الزامی است (کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، 1388: 14). استانداردهای حسابداری ایران مقرر می‌کند که شرکت‌ها باید ارقام صورت‌های مالی را به‌صورت مقایسه‌ای همراه با ارقام سال جاری ارائه و افشا کنند (کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، 1388). بر این اساس ارقام سال قبل در سال جاری، بار دیگر از سوی شرکت و حسابرس مورد بازبینی و طبقه‌بندی قرارگرفته و در صورت وجود اشتباهی بااهمیت در ماهیت و نحوه طبقه‌بندی و نیز مبالغ سال قبل، می‌بایست در سال جاری تجدید ارائه شوند. بدین ترتیب تجدید ارائه می‌تواند به معنای وجود یک نقص یا اشکال تعبیر شود که در سال جاری کشف‌شده است؛ البته به‌شرط آنکه ناشی از تغییر در رویه‌های حسابداری نباشد. مطالعات نیز نشان می‌دهند که درصد بالایی از تجدید ارائه در ایران، به دلیل اصلاح اشتباهات حسابداری بوده است (کردستانی و همکاران، 1389).
ایجاد فضای بی‌اعتمادی در بازار سرمایه، غیرقابل ‌اتکا تصور شدن صورت‌های مالی، تلاش برای دسترسی به اطلاعات در خارج از بورس، زیان ناشی از تصمیم‌گیری‌های اشتباه استفاده‌کنندگان از صورت‌های مالی و درنهایت تضییع منابع عمومی جامعه، بخشی از پیامدهای این امر است (همان). بنابراین، تجدید ارائه مستمر اقلام در دوره‌های پی‌درپی و رواج آن میان شرکت‌های ایرانی، به اعتبار صورت‌های مالی، آسیب می‌زند و موجب تخصیص و توزیع ناکارآمد ثروت و کاهش اعتماد مردم به بازارهای سرمایه می‌شود (بهار مقدم و دولت‌آبادی، 1391).
1-2- مسئله پژوهش
مفاهیم نظری گزارشگری مالی بیان می‌کند که استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی باید بتوانند صورت‌های مالی واحد تجاری را طی زمان جهت تشخیص روند تغییرات در وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف‌پذیری مالی واحد تجاری مقایسه نمایند. استفاده‌کنندگان ‌همچنین باید بتوانند صورت‌های مالی واحدهای تجاری مختلف را مقایسه کنند تا وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف‌پذیری مالی آن‌ها را نسبت به یکدیگر بسنجند. بدین ترتیب ضرورت دارد اثرات معاملات و سایر رویدادهای مشابه در داخل واحد تجاری و در طول زمان برای آن واحد تجاری باثبات رویه اندازه‌گیری و ارائه شود و بین واحدهای تجاری مختلف نیز هماهنگی رویه در باب اندازه‌گیری و ارائه موضوعات مشابه رعایت گردد (کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، 1388: 767). اما به دلیل تغییرات مستمر و مداومی که در شرایط اقتصادی و اجتماعی صورت می‌گیرد، تغییر در اصول و روش‌های حسابداری، و به علت پیچیدگی و حجم بالای معاملات تجاری بروز اشتباه در گزارشگری مالی، و در نتیجه تجدید ارائه صورت‌های مالی منتشرشده اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد (نویسی و همکاران، 1384). بند 40 استاندارد حسابداری شماره 6 ایران الزام می‌کند که چنانچه در رویه حسابداری تغییری صورت گیرد، ارقام مقایسه‌ای سنوات قبل باید بر مبنای رویه جدید ارائه مجدد شود. همچنین بند 42 همین استاندارد بیان می‌دارد که اصلاح اشتباه باید با ارائه مجدد ارقام صورت‌های مالی سال (های) قبل همراه باشد. بند 39 استاندارد حسابداری شماره 1 ایران نیز الزام می‌کند که در مواردی که نحوه ارائه یا طبقه‌بندی اقلام در صورت‌های مالی اصلاح می‌شود، به‌منظور اطمینان از قابلیت مقایسه اقلام صورت‌های مالی، مبالغ مقایسه‌ای باید تجدید طبقه‌بندی شود مگر این‌که این امر ممکن نباشد1.
از دیدگاه سرمایه‌گذاران اخبار تجدید ارائه فقط بیانگر مشکلات عملکرد دوره گذشته نیست، بلکه نوعی پیش‌بینی مشکلات آتی برای شرکت و مدیریت آن نیز محسوب می‌شود. به‌عبارت‌دیگر موجب سلب اطمینان سرمایه‌گذاران نسبت به اعتبار و شایستگی مدیریت و کاهش کیفیت سودهای گزارش‌شده می‌گردد. در حقیقت، صورت‌های مالی تجدید ارائه‌شده به‌صورت شفاف و صریح، پیام و علامتی پیرامون قابل‌اتکا نبودن صورت‌های مالی دوره‌های گذشته و کیفیت پایین آن‌ها ارائه می‌نماید. بنابراین متعاقب تجدید ارائه، انتظارات سرمایه‌گذاران در ارتباط با جریان‌های نقدی آتی و نرخ بازده مورد انتظار آن‌ها تغییر می‌یابد (کاظمی، 1390). تجدید ارائه صورت‌های مالی به رابطه‌ی قراردادی بین شرکت و اعضای بیرونی از قبیل مشتریان و عرضه‌کنندگان شرکت آسیب می‌رساند، که این امر اثری منفی بر جریان‌های نقدی شرکت دارد. این اثر منفی بر جریان‌های نقدی، میزان منابع داخلیِ وجه نقد در دسترس برای سرمایه‌گذاری را کاهش می‌دهد، که این کاهش سرمایه‌گذاری موجب کاهش رشد شرکت می‌شود. همچنین تجدید ارائه، رشد شرکت را به دلیل افزایش هزینه تأمین مالی خارجی کاهش می‌دهد (البرینگ2 و همکاران، 2013). ازاین‌رو این سؤال مطرح می‌شود که آیا بین تجدید ارائه صورت‌های مالی و رشد شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معناداری وجود دارد یا خیر؟
1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش
در اکثر پژوهش‌های خارجی، شرکت‌های دارای تجدید ارائه مالی فقط بین 3 تا 7 درصد کل جامعه آماری پژوهش را شامل می‌شوند (هی و سندفور3،2007؛ سازمان عمومی حسابداری4، 2002)، اما طی دوره 1383 تا 1389 بیش از 70 درصد شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، صورت‌های مالی خود را تجدید ارائه کرده‌اند (نیکبخت و رفیعی، 1391: 181). تجدید ارائه در صورتهای مالی شرکتهای ایرانی به‌گونه‌ای رایج شده است که از تعدیلات سنواتی5 بهعنوان یکی از عناصر نسبتاً پایدار در گردش حساب سود (زیان) انباشته یاد میشود. افزایش تجدید ارائه مبین این موضوع است که صورت‌های مالی منتشرشده دوره یا دوره‌های قبل، که مورد تائید استفاده‌کنندگان جهت اتخاذ تصمیم واقع‌شده است، به‌طور نادرست ارائه‌شده و غیر قابل‌اتکا است (ویلسون6، 2008). از طرف دیگر افزایش درآمد و رشد سود یکی از راه‌کارهای برای جلب سرمایه‌گذاران به سمت شرکت است (فخاری و یوسف‌نژاد، 1385: 90) و رشد مقدمه‌ای برای دستیابی به سودآوری پایدار است. بنابراین انجام پژوهشی با محوریت رابطه بین تجدید ارائه صورت‌های مالی و رشد شرکت بااهمیت است.
1-4- اهداف پژوهش
گراهام7 و همکاران (2008) استدلال می‌کنند که تجدید ارائه به‌طور بالقوه برای شرکت‌های دست‌اندرکار بسیار هزینه‌بر است. تجدید ارائه ممکن است که اعتماد سرمایه‌گذاران را نسبت به مورد اعتماد بودنِ افشاسازیِ شرکت متزلزل کند، تقاضا برای اوراق بهادارِ شرکت را از رونق اندازد و فرصت‌های پیش روی شرکت را محدود کند و در نتیجه به صدمه‌ی چشم‌گیری در ارزش بازار شرکت بینجامد. با توجه به پیامدهای منفی تجدید ارائه صورت‌های مالی، هدف این پژوهش بررسی رابطه بین تجدید ارائه صورت‌های مالی و رشد شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران است.
1-5- سؤال پژوهش
برای رسیدن به اهداف پژوهش، سؤال‌های‌ زیر طراحی‌شده است:
آیا بین تجدید ارائه صورت‌های مالی و رشد سود خالص شرکت رابطه معناداری وجود دارد یا خیر؟
آیا بین تجدید ارائه صورت‌های مالی و رشد فروش شرکت رابطه معناداری وجود دارد یا خیر؟
آیا بین تجدید ارائه صورت‌های مالی و رشد دارایی‌ها شرکت رابطه معناداری وجود دارد یا خیر؟
آیا بین تجدید ارائه صورت‌های مالی و رشد قابل‌تحمل شرکت رابطه معناداری وجود دارد یا خیر؟
1-6- فرضیه‌های پژوهش
در خصوص دستیابی به اهداف پژوهش و پاسخگویی به سؤال‏های پژوهش، فرضیههای پژوهش به شرح زیر طراحی و تدوین‌شده است:
فرضیه اول: بین تجدید ارائه صورت‌های مالی و رشد دارایی‌های شرکت رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیه دوم: بین تجدید ارائه صورت‌های مالی و رشد سود خالص شرکت رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیه سوم: بین تجدید ارائه صورت‌های مالی و رشد فروش شرکت رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیه چهارم: بین تجدید ارائه صورت‌های مالی و رشد قابل‌تحمل شرکت رابطه معناداری وجود دارد.
1-7- روش انجام پژوهش

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

1-7-1- روش پژوهش و گردآوری دادهها
به‌طورکلی هدف از انجام این پژوهش بررسی رابطه بین تجدید ارائه صورت‌های مالی و رشد شرکت‌ها است. بنابراین، این پژوهش از نوع پژوهشهای کمی است که از روش علمی ساخت و اثبات تجربی استفاده میکند و بر اساس فرضیهها و طرحهای پژوهش از قبل تعیین‌شده انجام میشود. از این دسته پژوهشها زمانی استفاده میشود که معیار اندازه‌گیری دادهها کمی است و برای استخراج نتیجهها از فنهای آماری استفاده میشود (نمازی، 1382: 64).
در این پژوهش برای جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات، از روش کتابخانه‌ای و میدانی استفاده‌شده است. برای نگارش و جمعآوری اطلاعات موردنیاز بخش مبانی نظری و پیشینه تجربی پژوهش، به گونه عمده از مجلات تخصصی داخلی و خارجی، و برای گردآوری سایر داده‌ها و اطلاعات موردنیاز عمدتاً از طریق بانکهای اطلاعاتی سازمان بورس اوراق بهادار تهران و نرمافزار تدبیر پرداز استفاده‌شده است.
1-7-2- متغیرهای پژوهش
در این پژوهش تجدید ارائه صورت‌های مالی به‌عنوان متغیر مستقل، انواع شاخص‌های رشد (رشد سود خالص، رشد فروش، رشد دارایی‌ها و رشد قابل‌تحمل) به‌عنوان متغیرهای وابسته و اندازه، اهرم مالی، سود تقسیمی و سودآوری شرکت به‌عنوان متغیرهای کنترلی هستند.
1-7-3- جامعه آماری و نمونه پژوهش
جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران طی بازه زمانی 1384 الی 1392 است. در پژوهش حاضر از نمونهگیری آماری استفاده‌نشده است اما شرکتهای مورد بررسی بر اساس محدودیتهای زیر انتخاب‌شده‌اند:
سال مالی آن‌ها منتهی به پایان اسفند ماه و در بازده زمانی مورد بررسی تغییر سال مالی نداشته باشند. تا شاخص‌های محاسبه‌شده در پایان سال مالی دارای تطابق زمانی لازم باشند.
به دلیل تفاوت نوع فعالیت شرکتهای سرمایهگذاری، واسطهگری مالی، هلدینگ، بانک و لیزینگ این شرکت‌ها از نمونه خارج‌شده‌اند.
اطلاعات مالی موردنیاز بهمنظور استخراج دادههای موردنیاز در دسترس باشد.
1-7-4- روش تجزیه‌ و تحلیل داده‌ها
در این پژوهش، برای تجزیه‌ و تحلیل اولیه دادهها و محاسبه متغیرهای پژوهش از نرم‌افزار 2013 Excel و به‌منظور انجام آزمون‌های آماری مطرح‌شده از نرم‌افزار 7 Eviews استفاده‌شده است. فرضیههای پژوهش با استفاده از روش تحلیل رگرسیون خطی چندگانه مورد آزمون قرارگرفته‌اند.
1-7-5- استفاده‌کنندگان از نتایج پژوهش
نتایج این پژوهش می‌تواند برای سازمان‌ها و اشخاص زیر مفید واقع شود:
1. اعتباردهندگانی که برای تعیین ارزش شرکت بر برنامه‌ریزی مالی و رشد شرکت تکیه می‌کنند.
2. سهام‌داران، سرمایه‌گذاران و سایر استفاده‌کنندگان از صورت‌های مالی که نگران پیامدهای منفی تجدید ارائه و چشم‌انداز آینده‌ی شرکت خواهند بود.
3. تدوین‌کنندگان استانداردهای حسابداری و حسابرسی، زیرا از دیدگاه تنظیم مقررات و استانداردها، داشتن درک گسترده‌ای از پیامدهای منفی تجدید ارائه ازجمله کاهش رشد شرکت سودمند است.
4. سازمان بورس اوراق بهادار تهران به‌عنوان نهاد ناظر بر شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس.
5. مدیران شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران.
6. تحلیلگران مالی و کارگزاران بورس.
7. دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی و پژوهشگران.
1-8- تعریف واژه‌های کلیدی
تعدیلات سنواتی: تعدیلات‌ سنواتی‌ تعدیلاتی‌ بااهمیت‌ است‌ که‌ به‌ سنوات‌ قبل‌ مربوط‌ می‌شود و از تغییر در رویه‌ حسابداری‌ یا اصلاح‌ اشتباه‌ ناشی‌ می‌گردد. تعدیلات‌ سنواتی‌، اصلاحات‌ تکرارشونده‌ معمول‌ و تعدیل‌ برآوردهای‌ انجام‌شده‌ در سنوات‌ قبل‌ را شامل‌ نمی‌شود (کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، 1388: 155).
رشد دارایی‌ها: رشد دارایی‌ها عبارت‌اند از تفاوت بین دارایی‌های سال جاری و سال قبل تقسیم بر دارایی‌های سال قبل (دارابی و کریمی، 1389).
رشد سود خالص: رشد سود خالص عبارت‌اند از تفاوت سود خالص سال جاری و سال قبل تقسیم بر سود سال قبل (نمازی و زراعت‌گری، 1388).
رشد فروش: رشد فروش عبارت‌اند از تفاوت فروش سال جاری و سال قبل تقسیم بر فروش سال قبل (نمازی و زراعت‌گری، 1388).
رشد قابل‌تحمل: رشد قابل‌تحمل بیانگر حداکثر نرخ رشدی است که از طریق جریان‌های نقدی، بدهی‌های کوتاه‌مدت و بدهی‌های بلندمدت می‌توان کسب کرد (البرینگ و همکاران، 2013).
1-9- ساختار پژوهش
در این فصل کلیاتی درباره پژوهش شامل مقدمه‌، مسئله پژوهش، اهمیت و ضرورت پژوهش، هدف پژوهش، سؤال‌های پژوهش، فرضیه‌های پژوهش، متغیر‌های پژوهش و روش انجام پژوهش بیان شد. در بخش مربوط به روش انجام پژوهش به تشریح جامعه آماری پژوهش، محدوده زمانی، روش گرد‌آوری داده‌ها و روش‌های آماری مورد استفاده برای تجزیه‌ و تحلیل اطلاعات پرداخته شد. در ادامه، استفادهکنندگان از نتایج پژوهش تشریح و واژه‌های کلیدی مورد استفاده در این پژوهش تعریف گردید. به‌منظور انعکاس چارچوب این پژوهش در این بخش، مختصری از مطالب عنوان‌شده در هر یک از فصول آتی مطرح میشود:
در فصل دوم، مبانی نظری تجدید ارائه و رشد شرکت بررسی می‌شود و سپس خلاصه‌ای از پژوهش‌های انجام‌شده در این زمینه ارائه میشود.
در فصل سوم، روش پژوهش و آزمون فرضیهها عنوان‌شده است. به‌گونه‌ای که در ابتدا فرضیات به‌تفصیل تشریح شده و سپس متغیرهای پژوهش تعریف میشوند و درنهایت روشهای آماری مورد استفاده در پژوهش معرفی می‌گردد.
در فصل چهارم، تجزیه‌ و تحلیل و آزمون فرضیههای پژوهش و تفسیر نتایج حاصل با استفاده از نرم‌افزارهای 2013 Excel و 7 Eviewsعنوان‌شده است. با توجه به خروجیهای به‌دست‌آمده از نرمافزار 7 Eviews اقدام به تأیید یا رد فرضیه‌های پژوهش شده و سپس در کنار این موضوع، سایر نتایج جانبی به‌دست‌آمده نیز تشریح می‌شود.
در فصل پنجم، تفسیر نتایج به‌دست آمده از آزمون فرضیه‌ها، پیشنهادهای ناشی از نتایج فرضیه‌ها و پیشنهادهای برای پژوهش‌های آینده ارائه شده است و سپس محدودیت‌های موجود در حین پژوهش بیان گردید.

فصل دوم

مبانی نظری و پیشینه پژوهش
2-1- مقدمه
در فصل قبل مطالبی پیرامون پژوهش از قبیل تشریح و بیان موضوع پژوهش، اهمیت و اهداف پژوهش، ضرورت انجام پژوهش و روش پژوهش بیان شد. در این فصل مفهوم گزارشگری اطلاعات مالی، تجدید ارائه صورت‌های مالی، دلایل و تقسیم بندی آن، مسائلی در رابطه با تجدید ارائه صورت‌های مالی، پیامدهای منفی تجدید ارائه صورت‌های مالی و تجدید ارائه و رشد مورد بررسی قرارگرفته است. در بخش آخر فصل نیز خلاصه‌ای از پژوهش‌های داخلی و خارجی انجام‌شده در زمینه تجدید ارائه صورتهای مالی، رشد شرکت و ارتباط بین آن دو ارائه‌شده است.
2-2- مبانی نظری پژوهش
2-2-1- مفهوم گزارشگری اطلاعات مالی
به‌طورکلی، اطلاعات به‌مثابه آگاهی یا دانشی است که شناخت استفادهکنندگان را شکل داده یا تغییر میبخشد و درنهایت به تصمیمگیری آگاهانه و یا به بازنگری در تصمیمهای اتخاذشده در گذشته، منجر میشود (سازمان بورس و اوراق بهادار، 1386: 1). از دیدگاه نیازهای استفادهکنندگان، گزارشگری مالی در اتخاذ تصمیمات اقتصادی سودمند به‌وسیله فراهم کردن اطلاعات مربوط برای استفادهکنندگان صورتهای مالی و کاهش عدم تقارن اطلاعاتی بین مدیریت و سرمایهگذاران بالفعل و بالقوه، نقش بسیار مهمی ایفا میکند (آن8، 2009: 44). صورت‌های مالی محصول نهایی سیستمهای حسابداری و گزارشگری برون‌سازمانی شرکتها است که پس از اندازهگیری در اختیار عموم قرار میگیرند (باشمن و اسمیت9، 2001: 2).
آن (2009) با بیان اینکه جریان درست اطلاعات در بازار سرمایه، بهعنوان موتور محرکه اقتصاد، منجر به اتخاذ تصمیم‌های صحیح و منطقی از سوی مشارکتکنندگان میشود و نهایتاً، توسعه اقتصادی و بهبود رفاه اجتماعی را به ارمغان میآورد؛ گزارشگری مالی را بهعنوان یک ابزار ارتباطی اصلی بین یک شرکت و گروههای مختلف ذینفع در شرکت (برای نمونه، سهام‌داران، بستانکاران، کارکنان و …) معرفی میکند (آن، 2009: 44).
ولک10 و همکاران (2004) معتقدند که هدفهای گزارشگری مالی، از نیازها و خواستههای اطلاعاتی استفاده‌کنندگان برونسازمانی سرچشمه میگیرد. به اعتقاد آن‌ها هدف اصلی گزارشگری مالی، بیان آثار اقتصادی رویدادها و عملیات مالی بر وضعیت و عملکرد واحد تجاری برای کمک به اشخاص برون‌سازمانی برای اتخاذ تصمیم‌های مالی در ارتباط با واحد تجاری است.
بر اساس بخش مفاهیم نظری گزارشگری مالی استانداردهای حسابداری ایران (1376)، صورتهای مالی‌، بخش‌ اصلی‌ فرایند گزارشگری‌ مالی‌ را تشکیل‌ می‌دهد. همچنین هیأت تدوین استانداردهای حسابداری ایران (1376) بر این عقیده است که:
هدف کلی گزارشگری مالی، فراهم آوردن اطلاعاتی است که آثار مالی معاملات، عملیات و رویدادهای مالی مؤثر بر وضعیت مالی و نتایج عملیات یک واحد انتفاعی را بیان و از این طریق سرمایه‌گذاران، اعطاکنندگان تسهیلات مالی و سایر استفادهکنندگان برون‌سازمانی را در قضاوت و تصمیمگیری نسبت به امور یک واحد انتفاعی یاری دهد (هیأت تدوین استانداردهای حسابداری ایران، 1376: بند 40).
فاستر11 (1986) معتقد است که اطلاعات حسابداری در بازار سرمایه دو نقش کلی ایفا میکند (فاستر، 1986: 300):
1. نقش سرمایهگذار فردی12: تمرکز این نقش بر انتخاب پرتفویی از اوراق سهام، بدهی یا سایر ابزارهای سرمایهگذاری برای یک فرد، شرکت یا مؤسسه است.
2. نقش تجمعی (گروهی) در بازار13: تمرکز این نقش بر قیمتگذاری تعادلی اوراق سهام، بدهی یا سایر ابزارهای سرمایهگذاری است. این نقش، شامل قیمتگذاری نسبی و مطلق اوراق سهام، بدهی یا سایر ابزارهای سرمایهگذاری است.

2-2-2- تجدید ارائه صورتهای مالی، دلایل و تقسیمبندی آن

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

طبق بند 13 بیانیه هیأت اصول حسابداری امریکا14 تجدید ارائه سود و سایر اطلاعات مالی سالهای گذشته شرکت‌ها به علت اشتباهات ناشی از محاسبات ریاضی، اشتباهات در بهکارگیری رویههای حسابداری و همچنین تعبیر نادرست یا نادیده گرفتن واقعیتهای موجود در زمان تهیه صورتهای مالی ضرورت پیدا میکند (لو15، 2003: 38). در ادبیات حسابداری تجدید ارائه به‌عنوان انجام اصلاحاتی در صورتهای مالی به دلیل عدم رعایت اصول پذیرفته‌شده حسابداری تعریف شده است (پالمرس و شولز16، 2000: 3؛ مایرز17 و همکاران، 2003 ب: 9 و افندی18 و همکاران، 2007: 7). هرلی19 (2012) تجدید ارائه را به معنی اصلاح اشتباهات و عدم رعایت مقررات میداند (هرلی،2012: 37). البته تجدید ارائه ممکن است در نتیجه بهکارگیری استاندارد جدید نیز انجام گیرد (شولز، 2008: 7). طبق بند 39 استاندارد حسابداری شماره 1 ایران، در مواردی که نحوه ارائه یا طبقهبندی اقلام در صورتهای مالی اصلاح میشود، بهمنظور اطمینان از قابلیت مقایسه اقلام صورتهای مالی، مبلغ مقایسهای باید تجدید طبقهبندی شود مگر اینکه این امر ممکن نباشد. همچنین ماهیت، مبلغ و دلیل تجدید طبقهبندی باید افشا گردد (کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، 1388: 23). همچنین طبق الزامات‌ استاندارد حسابداری‌ شماره‌ 6 با عنوان‌ گزارش‌ عملکرد مالی‌، چنانچه‌ در رویه‌ حسابداری‌ تغییری‌ صورت‌ گیرد ارقام‌ مقایسه‌ای‌ دوره‌ (های‌) قبل‌ باید بر مبنای‌ رویه‌ جدید تجدید ارائه شود20 (کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، 1388: 24).
به اعتقاد شولز (2008) دلایل اصلی تجدید ارائه عبارت‌اند از درآمدها (مثلاً شناسایی نادرست یا سؤال برانگیز درآمد)، هزینهها (مثلاً به‌اشتباه سرمایهای کردن مخارج) و طبقهبندی مجدد و افشا (مثلاً طبقهبندی بازپرداخت بدهیها به‌عنوان سرمایهگذاری) (شولز، 2008: 14 و 15). هریبار و جنکینز21 (2004) معتقدند که شرکتهای تجدید ارائهکننده صورتهای مالی به دلیل مسائل مربوط به شناسایی درآمد، بهای تمام شده، هزینههای عملیاتی، داراییها و موجودیها اقدام به تجدید ارائه صورتهای مالی خود میکنند (هریبار و جنکینز، 2004: 342). بر اساس پژوهش کراس22 و همکاران (2004) مهم‌ترین علل تجدید ارائه صورتهای مالی، شامل شناسایی درآمدها، ذخایر، بیش ‌از اندازه گزارش کردن داراییها، سرمایهای کردن نادرست برخی از مخارج، مخارج تجدید ساختار، ارائه کمتر از واقع بدهیها یا کاهش ارزش داراییها است (برگرفته از شریعت پناهی و کاظمی، 1389: 8-6). بنابراین تجدید ارائه صورتهای مالی را بر اساس دلایل آن، میتوان به سه دسته کلی تقسیم کرد.
1. تجدید ارائه ناشی از مسائل مربوط به شناسایی درآمدها و هزینهها؛
2. تجدید ارائه ناشی از مسائل مربوط به شناسایی داراییها، بدهیها و ذخایر؛
3. تجدید ارائه ناشی از مسائل مربوط به طبقهبندی اقلام صورتهای مالی.
در یکی دیگر از روشهای طبقهبندی، موارد تجدید ارائه صورتهای مالی به سه دسته منفی23 یا بد، مثبت24 یا خوب و خنثی25 یا مختلط26 تقسیم میشوند. تجدید ارائه در صورتی بهعنوان بد یا منفی طبقهبندی خواهد شد که اثر آن بر صورتهای مالی منفی باشد، بهعنوان نمونه تجدید ارائه، سود خالص یا درآمد را برای دورههای تجدید ارائه‌شده کاهش دهد (فریدر و شانثیکومار27، 2008: 14). اگر اثر تجدید ارائه بر صورتهای مالی مثبت باشد، مثلاً موجب افزایش سود خالص یا درآمد دورههای تجدید ارائه‌شده شود، این تجدید ارائه به‌عنوان تجدید ارائه مثبت طبقهبندی میشود. تجدید ارائه خنثی به حالتی گفته میشود که چند تغییر خوب و بد رخ میدهد و یکدیگر را خنثی میکنند (همان).
گرتسن28 و همکاران (2006) تجدید ارائه صورتهای مالی را بر اساس نیت مدیریت و درجه تحریف مربوط بودن اطلاعات، تقسیم‌بندی کردهاند. درجه تحریف، اشاره به میزان کاهش ارزش شرکت در نتیجه تأثیر تجدید ارائه دارد؛ و نیت مدیریت اشاره به آن دارد که آیا مدیریت عمداً و با هدف قبلی اطلاعات مالی را طوری اندازهگیری و افشا مینماید تا احتمال تجدید ارائه آن وجود داشته باشد (گرتسن و همکاران، 2006: 432). بر این اساس اگر میزان تحریف بیاهمیت بوده و با نیت بد مدیران ‌همراه نباشد، گرتسن و همکاران (2006) این نوع تجدید ارائه را به‌منزله دروغهای کم‌ضرر29 تلقی میکنند. درصورتی‌که میزان تحریف بااهمیت بوده ولی با نیت بد مدیریت همراه نباشد، اغفال30 نامیده میشود. این نوع تجدید ارائه احتمالاً به دلیل کاهش عملکرد شرکت، باعث تغییر انتظارات پیرامون پیشبینی آینده میشود؛ اما به اعتبار گزارشهای مالی شرکت آسیبی نمیرساند. چنانچه تجدید ارائه معرف سطح پایینی از تحریف عمدی باشد، بهعنوان حقه حسابداری خاکستری و کم‌اهمیت در نظر گرفته میشود. این حالت موجب تغییر انتظارات در ارتباط با پیشبینی آینده نمیشود؛ اما اعتماد سرمایهگذاران را نسبت به صحت و درستی گزارشهای مالی آینده شرکت کاهش داده و باعث عدم اطمینان بازار به پیشبینیهای شرکت میشود (همان). سرانجام، جدیترین نوع تجدید ارائه تقلب و نیرنگ31 است که شامل تحریف بااهمیت و عمدی صورتهای مالی است. در این حالت هم پیشبینی آینده و هم اعتبار شرکت پیرامون گزارشهای مالی آتی تنزل مییابد (گرتسن و همکاران، 2006: 433).
پالمرس و شولز (2004) انگیزههای تجدید ارائه هدفمند صورتهای مالی را به سه دسته تقسیم کردهاند: گروه نخست، انگیزه شرکتهایی است که دارای مشکل کم بودن سودآوری و نقدینگی هستند. این شرکتها تمایل بیشتری دارند تا با انجام اقدامات متقلبانه و مرتکب شدن اشتباهات عمدی، نتایج مالی خود را بهبود بخشند. گروه دوم، انگیزه شرکتهایی است که تمایل دارند با انجام تقلب و اشتباهات عمدی، انتظارات و پیشبینیهای بازار را برآورده سازند. گروه سوم، انگیزه ناشی از برخی قراردادهاست. قراردادهای پاداش وابسته به ارزش سهام و عملکرد شرکت نمونهای از این قراردادها هستند.

2-2-3- مسائلی در رابطه با تجدید ارائه صورتهای مالی
گرتسن و همکاران (2006) پنج مسئله را ذکر میکنند که میتوانند به افزایش درک نیت تجدید ارائه و سطح تحریف آن از سوی بازار و ذینفعان کمک کند (گرتسن و همکاران، 2006: 433). این پنچ مسئله به شرح زیر است.
2-2-3-1- اعتبار پایین مدیریت32
اعتبار مدیریت سرمایه ارزشمندی است اما به‌آسانی میتواند در شرایط تجدید ارائه صورتهای مالی آسیب ببیند. آسیب به اعتبار مدیریت یکی از دلایلی است که سرمایهگذاران به تجدید ارائه واکنش منفی نشان میدهند. در حقیقت خدشهدار شدن اعتبار مدیریت بهشدت بر درک بازار از انگیزه تجدید ارائه و تحریف ناشی از آن اثر گذاشته و در نتیجه ارزش بازار شرکت را تحت تأثیر قرار میدهد (گرتسن و همکاران، 2006: 434).
2-2-3- 2- شکاف ادراک33
معمولاً، تفاوت اساسی بین تجدید ارائه ناخواسته که ناشی از ارائه اشتباه سهوی است و تجدید ارائه تعمدی که از سوءنیت ناشی میشود، بهدرستی درک نمیشود. بر این اساس، تفسیرهای ناعادلانهای انجام میگیرد. در حقیقت، اگر مدیر نتواند توضیحات و افشای لازم پیرامون تجدید ارائه داشته باشد، سوء تدبیر و عدم اطمینان در بازار ایجاد شده و کاهش ارزش بازار شرکت را به همراه خواهد داشت. بنابراین توانایی مدیریت برای برقراری ارتباط بهموقع و صحیح بین طبقات و تفاوتهای جزئی در مورد تجدید ارائه، انگیزه و تحریف درک شده از سوی عموم را به میزان قابل ملاحظهای تحت تأثیر قرار خواهد داد (همان).
2-2-3-3- اثر آشکار شدن بخشی از ابهامات در مورد تجدید ارائه (تأثیر بر گستره‌ای وسیع)
شواهد تجربی حاکی از آن است که بسیاری از موارد تجدید ارائه دارای اثرات گستردهای هستند. حتی یک مورد تجدید ارائه ممکن است منجر به زیر سؤال رفتن سایر رویههای حسابداری و افشای اطلاعات شرکت گردد. در بسیاری از موارد، حتی یک تجدید ارائه بیاهمیت اعتبار شرکت را کاملاً از بین میبرد. بنابراین عدم کارایی صحیح حسابداری و افزایش احتمال اشتباه، باعث خدشهدار شدن اعتبار شرکت در بازار میشود (گرتسن و همکاران، 2006: 435-434).
2-2-3- 4- اختلال در ارتباط و واکنش شرکت34
در شرایط بحرانی که ممکن است به دلیل تجدید ارائه صورتهای مالی ایجاد شود، ترس و فقدان تجربه مدیریت بهطور ناخودآگاه باعث اتخاذ راهبرد تدافعی ارتباطات توسط مدیریت یا حتی در شرایط حادتر باعث از بین رفتن ارتباط کامل مدیریت با ذینفعان خواهد شد. قطع ارتباط شرکت با ذینفعان مختلف در دوره زمانی قابل‌توجه موجب بدتر شدن قصد کلی تجدید ارائه درک شده از سوی بازار شده و اثرات آن را تقویت خواهد نمود (گرتسن و همکاران، 2006: 436-435).
2-2-3- 5- عدم همسویی بین مدیریت، حسابرسان و سایر مسئولان35
پس از تجدید ارائه صورتهای مالی، عدم همسویی بین مدیریت، حسابرسان و سایر مسئولان میتواند شرایط را بدتر کند. همسویی اشاره به دیدگاهی کلی دارد که چگونه گروههای مذکور با اجماع به حل مشکل میپردازند. گروههای مختلف به دلیل دیدگاهها و تجربیات متفاوت، از واژگان، زبان، نظریهها و طرحهای خاص خود استفاده میکنند و رفتارهای ارتباطی متفاوتی از خود بروز میدهند. این عوامل آن‌ها را قادر میسازد تا مشکلات را تعیین و حل نمایند. در حقیقت، در اغلب موارد تجدید ارائه صورتهای مالی از طریق سلب شهرت مدیران باعث ایجاد فشار بر آن‌ها میشود. در نتیجه امکان تغییر ناگهانی قواعد و دستورالعملهای داخلی شرکت وجود خواهد داشت. در چنین شرایطی، همسویی بین گروههای مختلف دارای اهمیت زیادی است. عدم همسویی ممکن است از فقدان جریان اطلاعات از جانب مدیریت به هیأت مدیره و حسابرسان ایجاد گردد، به عبارتی عدم پاسخگویی مدیریت به پیشنهادهای مطرح‌شده از سوی حسابرسان باعث عدم همسویی میان مدیریت و حسابرسان میشود. این عدم همسویی ممکن است برای سرمایهگذاران حاوی این پیام باشد که در شرکت کنترل وجود ندارد و مدیرعامل در طرح مشکلات نقش دارد. بنابراین، سرمایهگذاران به‌قصد و نیت مدیریت مظنون خواهند شد. ظن و تردید سرمایه‌گذاران، موجب ایجاد عدم اطمینان در بازار شده و کاهش ارزش شرکت در بازار را بههمراه خواهد داشت. در حقیقت عدم همسویی، مشکلات مربوط به تجدید ارائه را افزایش میدهد. لذا، این احتمال وجود دارد که پس از تجدید ارائه صورتهای مالی، اعضای هیأت مدیره و یا حسابرسان تغییر کرده و افراد جدیدی جانشین آن‌ها شوند (گرتسن و همکاران، 2006: 437-436).
2-2-4- پیامدهای تجدید ارائه صورتهای مالی
تعدیلات سنواتی و تجدید ارائه صورتهای مالی دورههای قبل، پیامدهای منفی متعددی را به همراه دارد. رقم سود خالص، مبنای محاسبه مواردی نظیر پاداش هیأت مدیره، مالیات و سود تقسیمی به سهام‌داران است. علاوه بر این، سود هر سهم و نسبت قیمت به سود هر سهم ازجمله شاخصهایی است که مورد استفاده تحلیلگران و سرمایه‌گذاران قرار میگیرد. در نتیجه ارائه نادرست سود و اصلاح آن در دورههای بعد، یعنی پس از گرفتن تصمیم‌های مربوط، آثار مالی و اقتصادی برای افراد مختلف خواهد داشت (نیکبخت و رفیعی، 1390: 169). در ادامه برخی از پیامدهای تجدید ارائه صورتهای مالی توضیح داده شود.
2-2-4-1- واکنش بازار به تجدید ارائه
بسیاری از صاحبنظران اعتقاد دارند که تجدید ارائه موجب نگرانی در مورد کیفیت گزارشگری مالی شده است (لویت36، 1998؛ پالمرس و شولز، 2000: 3) و بازار به خبر تجدید ارائه، واکنش منفی نشان میدهد (ریچاردسون37 و همکاران، 2002: 2؛ اخیجب38 و همکاران، 2005: 327). اداره پاسخ‌گویی دولتی ایالات متحده39 که بهعنوان بازوی حسابرسی، بازرسی و تحقیقاتی قوه مقننه امریکا (کنگره ایالات متحده40) عمل میکند؛ پژوهشهایی در سالهای 2002 و 2006 برای بررسی واکنش قیمتهای سهام به خبر تجدید ارائه صورتهای مالی انجام داد. نتایج این پژوهشها حاکی از آن است که قیمتهای سهام تنها چند روز پس از مشخص شدن تجدید ارائه به میزان قابل‌توجهی سقوط کردند (اداره پاسخ‌گویی دولتی ایالات متحده، 2002: 25 و 2006: 23). همچنین، اگرچه تعیین اثر بلندمدت تجدید ارائه بسیار مشکل است، اما به نظر میرسد اثر بلندمدت آن‌هم منفی باشد (اداره پاسخ‌گویی دولتی ایالات متحده، 2002: 5).
نتایج بررسیهای انجام‌شده توسط پالمرس و همکاران (2004) نشان میدهد که واکنش بازار سرمایه به تجدید ارائه در اثر تنزل چشمانداز آتی شرکت و افزایش عدم اطمینان در مورد این چشمانداز صورت میگیرد (برگرفته از گرتسن و همکاران، 2006: 431). معمولاً چشمانداز آتی شرکت زمانی تنزل مییابد که از طریق تجدید ارائه صورتهای مالی، سود خالص آن کاهش پیدا کند. تجدید ارائه علاوه بر خدشه‌دار کردن روند مطلوب آینده شرکت‌ها باعث ایجاد حس عدم اطمینان پیرامون اعتبار مدیریت و سیستم گزارشگری شرکتها بهویژه در زمانی میشود که کلاهبرداری صورت میگیرد. اگر مدیریت سعی در گمراه کردن سهام‌داران داشته باشد، اعتماد آن‌ها به اطلاعات ارائه‌شده از سوی مدیریت کاهش مییابد و به دنبال آن دیدگاه سرمایهگذاران نسبت به شرکت تغییر می‌کند (گرتسن و همکاران، 2006: 432-431). هریبار و جنکینز (2004) معتقدند که تجدید ارائه موجب کاهش سودهای مورد انتظار آتی و افزایش هزینه سرمایه شرکت میشوند (هریبار و جنکینز، 2004: 337). به عبارتی می‌توان گفت تجدید ارائه هم از طریق کاهش جریانهای نقدی و سود مورد انتظار آتی و هم از طریق افزایش نرخ تنزیل استفاده‌شده از سوی سرمایهگذاران باعث کاهش ارزش بازار شرکت میشود. واکنشهای بازار به همه تجدید ارائهها یکسان نیست، زیرا ویژگیهای تجدید ارائهها از چندین جهت مهم با هم تفاوت دارند. تجدید ارائه ممکن است بر حسابهایی تأثیر بگذارد که از نظر سرمایهگذاران برای ارزیابی شرکت بااهمیت تلقی میشوند (مثل درآمد) یا بر حسابهایی که اهمیت کمتری دارند (مثل سرقفلی). ارائههای اشتباهی که منجر به تجدید ارائه میشوند ممکن است به علت اشتباهات غیرعمدی یا انتخابهای هدفمند رویههای حسابداری باشند (پالمرس و همکاران،2001: 2). اصلاح درآمد دورههای گذشته میتواند بر توان سودآوری آتی شرکت نیز اثرگذار باشد؛ بنابراین تجدید ارائه ناشی از اصلاح درآمد دورههای گذشته دارای تأثیرات مخربتری نسبت به تجدید ارائه به دلیل سایر موارد است. به‌بیان‌دیگر، شواهد حاکی از آن است که سرمایهگذاران به تجدید ارائه صورتهای مالی به دلیل اصلاح اشتباه ناشی از شناسایی درآمد نسبت به سایر دلایل، واکنش شدیدتری نشان میدهند. بنابراین، پیشبینی میشود تجدید ارائه به دلیل اصلاح اشتباه ناشی از شناسایی درآمد واکنش منفیتری از جانب بازار سرمایه، در پی داشته باشد (گرتسن و همکاران، 2006؛ وو، 2002). شولز (2008) هم اعتقاد دارد که شدت واکنش منفی بازار در مواردی شدیدتر است که تجدید ارائه صورتهای مالی در مواد مرتبط با تقلب یا اثرگذار بر درآمد شرکت باشد. برای نمونه نتایج پژوهش پالمرس و همکاران (2004) نشان میدهد که اگر به دلیل تجدید ارائه، سود کاهش یابد واکنش بازار در تاریخ اعلان خبر ارائه مجدد، منفی خواهد بود. آن‌ها یافتند که میانگین نرخ بازده غیرعادی انباشته در طی دوره دو روزه بعد از اعلان خبر تجدید ارائه 9 درصد کاهش یافته است. نتایج پژوهشهای اداره پاسخ‌گویی دولتی ایالات متحده (2002 و 2006) نشان میدهد که قیمتهای سهام تنها چند روز پس از مشخص شدن تجدید ارائه به میزان قابل توجهی سقوط کردند.
2-2-4-2- تغییرات حاکمیت شرکتی

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید